|
|
 
بخش هایی از سلسله مقالات دكتر حمید قاسمي در مبحث ضرورت خصوصي سازي ورزش
کشور
دکترای مدیریت ورزش گرایش ارتباطات ورزشی استادیار
دانشگاه
مدیر گروه ورزش شبکه جام جم و رئیس فدراسیون اسکواش
ضرورت تقسيم عادلانه سرمايه هاي دولتي
دغدغه اجراى صحيح خصوصى سازى و حرفه اى شدن ورزش و به طور مشخص
باشگاه هاى فوتبال، بسيارى از صاحبان فكر، تجربه و دانش را كه دلسوز ورزش
هستند به انديشه واداشته است.
بيان راهكارهاى مختلفى كه توسط اين عزيزان مطرح مى شود، هر كدام با نگاه و
تجربه اى خاص، مجريان را با فرصت ها و تهديدهاى تازه اى آشنا مى كند. بى شك
هر چه قدر اين مجريان با خصوصى سازى و فرصت ها و تهديدها و نقاط قوت و ضعف
موجود خود بيشتر آشنا شوند، تصميم صحيح ترى را اتخاذ خواهند كرد.
پرويز ژافره يكى از پيشكسوتان امر ورزش به ويژه در حوزه باشگاهدارى خصوصى و
بنيان گذارى اتحاديه باشگاهى است. او معتقد است اگر مى خواهيم خصوصى سازى
را ترويج كنيم چرا باشگاه هاى خصوصى فعلى را تقويت و احيا نمى كنيم. همين
تعداد كم باشگاه هاى خصوصى كه داراى زمين اختصاصى و تجربه باشگاهدارى هستند
چرا نبايد مورد حمايت اعتبارات دولتى قرار بگيرند ! مجموعه هاى ورزشى مثل
آرارات، تهران جوان، شاهين، پويا، كاوه، سرخه حصار و ... چرا بايد تضعيف
شوند !
نظرات اين فرد مجرب در امر باشگاهدارى خصوصى، سوالات ديگرى را در ذهن ما
تقويت كرد كه شايد اگر دست اندركاران امر خصوصى سازى به پاسخ هاى مستدل و
منطقى براى آنها برسند، بتوان گام هاى جدى تر و موثرترى را براى خصوصى شدن
باشگاه هاى دولتى پرهزينه برداشت.
به راستى چرا همين باشگاه هاى خصوصى كه توان رقابت با دولت را ندارند بايد
در اين رقابت نابرابر تضعيف و فراموش شوند ! آيا نمى شود سرمايه هاى
هنگفت دولتى را به طورى عادلانه و به نحوى قانونمند در ميان باشگاه هاى
خصوصى توزيع كرد تا انگيزه سرمايه گذارى در باشگاه هاى خصوصى افزايش يابد ؟
آيا باشگاه هاى خصوصى هم به راحتى مبالغ فعلى را براى خريد هر بازيكنى
هزينه مى كنند ! آيا باشگاهى كه نتواند مديريت درآمد و هزينه را متعادل
كند، دوام خواهد آورد يا بايد جاى خود را به رقيبى توانمندتر بدهد ! آيا هر
فشار رسانه اى مى تواند مديرى را در اين حالت مجاب به استفاده يا عدم
استفاده از بازيكن يا مربى خاصى كند ! آيا حيات و ممات باشگاه هاى فوتبال
از انگيزه يك نهاد دولتى براى بودن يا نبودن آن باشگاه جدا نخواهد شد ! آيا
نمى توانيم ليگ برتر را با همين تعداد كم باشگاه هاى خصوصى شروع كنيم و
بازيكنان و مربيان موجود دولتى را در آنها ادغام كنيم !
زمينه ورود به فوتبال حرفه اي
يكى از سخنران هاى همايش خصوصى سازى فوتبال در دانشگاه تربيت مدرس، آقاى
سيمونه فونته مارى بود. سيمونه مدير اجرايى باشگاه تيرنانا از سرى C
ايتالياست كه سال ها در باشگاه هاى حرفه اى ايتاليا فعاليت داشته است. او
مهمترين اصل براى يك باشگاه خصوصى و حرفه اى را درآمدزايى مى دانست و براى
درآمدزايى به چهار مورد رايج درباشگاه هاى ايتاليا اشاره كرد.
نخستين منبع درآمد به حق پخش تلويزيونى اختصاص دارد. براى اين منظور
اتحاديه باشگاه ها با شبكه تلويزيونى خاصى قرارداد مى بندد و درآمد حاصل از
حق پخش را طى ضوابطى بين باشگاه ها توزيع مى كند.
دومين منبع حاميان مالى و سرمايه گذاران هستند. باشگاه ها برنامه هاى
متنوعى براى ايجاد حس هم تيمى بودن در سرمايه داران و افزايش حضور آنها و
سرمايه هايشان در راستاى اهداف باشگاه دارند. در برخى از برنامه هاى
تلويزيونى و عكس هاى يادبود، از حضور اين افراد با نشان هاى مربوط به
محصولات شان استفاده مى شود.
سومين منبع تماشاگران، هواداران و طرفداران هستند. افزايش اين گروه به
منزله افزايش بليت فروشى و تمايل تبليغ كنندگان براى تبليغ كالاهايشان در
كنار آن تيم هاست لذا باشگاه ها از تماشاگران و طرفداران خود به شكل هاى
مختلفى تقدير مى كنند.
چهارمين منبع سرمايه گذارى بر روى استعدادهايى است كه در صورت شناسايى و
سرمايه گذارى بر روى آنها، در آينده مى توان آنها را با قيمت مناسبى فروخت
و سرمايه بيشترى را براى باشگاه فراهم كرد.
با نگاهى گذرا به اين چهار منبع مى توانيم تشخيص دهيم كه هيچ يك از موارد
به شكل صحيحى در باشگاه هاى فوتبال كشورمان مورد استفاده قرار نمى گيرد.
نخستين علت آن هم مديريت هاى هزينه به جاى درآمد در رأس بسيارى از باشگاه
هاى دولتى است. در ديگر موارد موانع محيطى و قانونى خاصى وجود دارد كه
اقدامات مناسبى براى رفع آنها انجام نشده است. اگر فوتبال حرفه اى مى
خواهيم بايد زمينه حرفه اى شدن را با حرفه اى فكر كردن و حرفه اى عمل كردن
در سطح مديريت حرفه اى فراهم كنيم.
غيبت مسئولان در همايش خصوصي سازي به دليل ملاحظات غيرورزشى
انگيزه به تعبيرى انسان ها را به سوى اهداف مشخصى هدايت مى كند و باعث بروز
بسيارى از رفتارها مى شود. بهترين عامل بروز انگيزه و تقويت نيروى آن
«نياز» است. بحث خصوصى سازى در تمامى ابعاد به ويژه در ورزش به عنوان يك
نياز و به طور مشخص در امر باشگاه هاى فوتبال در ادبيات گفتارى بسيارى از
مسؤولان احساس مى شود. اين نياز تا حدى در گفتار مسؤولان رده بالا برجسته
شده است كه رياست محترم سازمان ورزش در يكى از سخنرانى هاى اخير خود از
دولتى بودن باشگاه هاى فوتبال به عنوان يك بيمارى مهلك ياد كرده است.
چندی پیش همايشى با عنوان خصوصى سازى در فوتبال با همكارى دو نهاد اجرايى و
علمى، يعنى اتحاديه باشگاه هاى فوتبال و دانشگاه تربيت مدرس برگزار شد.
وجود چنين همايشى و برگزارى چندين سخنرانى مبتنى بر بررسى هاى علمى و بعضاً
تجارب شخصى با تمركز بر روى يك موضوع با عنوان خصوصى سازى در فوتبال اين
ذهنيت را ايجاد كرد كه تمامى كسانى كه به امر خصوصى سازى باور لازم را
دارند و دست اندركار اين امر هستند در اين همايش حضور يابند.
متأسفانه نه تنها هيچ مسؤولى از بخش هاى ذى ربط سازمان ورزش حضور نداشتند
بلكه حضور مسؤولان فدراسيون فوتبال و حتى نمايندگان خود باشگاه هاى اكثراً
دولتى فوتبال هم در حد انتظار نبود.
با اين برخورد شائبه وجود ملاحظات غيرورزشى به عنوان استقبال دور از حد
انتظار از اين همايش در اذهان تقويت شد. هرچند اميدواريم در اين خصوص
اشتباه كرده باشيم اما به دليل وجود اينگونه موارد در برخى از رفتارها
اميدواريم به فرمايش مولاى متقيان حضرت على (ع) استناد كنيم كه به جاى
اينكه «چه كسى مى گويد» به اينكه «چه مى گويد» اهميت دهيم.
منبع: سایت اتحادیه باشگاه های فوتبال ایران
5/11/87 |